7 lỗi sơn tường thường gặp: nhận diện sớm để không phải sơn lại hai lần

Bạn vừa sơn nhà chưa đầy hai năm mà chân tường đã phồng rộp, góc trần lấm tấm mốc đen, mặt tiền loang lổ từng mảng? Đó không hẳn là xui. Phần lớn lỗi sơn tường đều có nguyên nhân rõ ràng, và gần như tất cả bắt nguồn từ những bước bị làm vội trước khi lớp màu được quét lên.

Bài viết này tổng hợp 7 lỗi sơn tường thường gặp nhất, cách nhận biết, nguyên nhân và cách khắc phục. Nội dung được đúc kết từ kinh nghiệm thi công thực tế của đội ngũ Trung Anh, đơn vị sản xuất và thi công sơn nhà tại Ninh Bình.

Mục lục

1. Bong tróc, bong mảng
2. Loang màu, lốm đốm trắng (hiện tượng kiềm hóa)
3. Phồng rộp, bọt khí
4. Nấm mốc, rêu đen
5. Nứt chân chim
6. Phấn hóa, bạc màu
7. Thấm, ố vàng
8. Sơn lại nhà bao lâu một lần?
9. Câu hỏi thường gặp

1. Bong tróc, bong mảng

Dấu hiệu: Lớp sơn tách khỏi tường thành từng mảng, có thể bóc ra bằng tay. Hay gặp ở chân tường, quanh khung cửa, tường ban công.

Nguyên nhân thường gặp:

• Bề mặt còn bụi, dầu mỡ hoặc lớp sơn cũ đã yếu nhưng không được cạo bỏ.
• Tường còn ẩm khi sơn.
• Bỏ qua lớp sơn lót, sơn phủ trực tiếp lên lớp bả.

Cách khắc phục: Cạo sạch toàn bộ mảng sơn bong và vùng xung quanh đã yếu. Để tường khô hoàn toàn, vệ sinh bụi, bả lại nếu bề mặt lõm, rồi sơn lót trước khi sơn phủ. Không nên sơn đè lên lớp cũ đang bong. Lớp mới bám vào lớp cũ, lớp cũ bong thì lớp mới cũng bong theo.

2. Loang màu, lốm đốm trắng (hiện tượng kiềm hóa)

Dấu hiệu: Màu sơn không đều, xuất hiện những vệt nhạt, đốm trắng hoặc mảng đổi màu, nhất là trên tường mới xây.

Nguyên nhân: Xi măng trong vữa và bột bả có tính kiềm. Khi tường còn non hoặc còn ẩm, kiềm theo hơi nước đi ra bề mặt và phá hỏng màu của lớp sơn phủ. Đây là lý do tường mới xây nếu thiếu sơn lót chống kiềm rất dễ loang màu chỉ sau vài tháng.

Cách khắc phục: Với tường mới, cần chờ tường khô đủ trước khi sơn và luôn dùng một lớp sơn lót chống kiềm. Sơn lót tạo một lớp ngăn giữa tường và sơn màu, đồng thời giúp lớp phủ bám chắc và lên màu đều hơn.

3. Phồng rộp, bọt khí

Dấu hiệu: Bề mặt sơn nổi lên những bọt nhỏ hoặc túi phồng, ấn vào thấy rỗng, đôi khi có nước bên trong.

Nguyên nhân:

• Tường bị ẩm từ bên trong (do thấm ngược từ chân tường, do đường ống, do mưa hắt).
• Sơn dưới nắng gắt, lớp ngoài khô quá nhanh trong khi lớp dưới còn ướt.
• Sơn lớp sau khi lớp trước chưa khô.

Cách khắc phục: Tìm và xử lý nguồn ẩm trước. Đây là bước bắt buộc, vì nếu không xử lý được thì sơn lại bao nhiêu lần cũng phồng lại. Sau đó cạo bỏ vùng phồng, để khô, bả, lót và sơn phủ. Khi sơn ngoại thất, tránh khung giờ nắng gắt nhất trong ngày và tuân thủ thời gian chờ giữa các lớp ghi trên bao bì.

4. Nấm mốc, rêu đen

Dấu hiệu: Đốm đen, xanh rêu hoặc nâu xuất hiện ở góc trần, chân tường, phòng tắm, mặt tường hướng bắc hoặc tường ít nắng.

Nguyên nhân: Độ ẩm cao kéo dài, đặc biệt trong mùa nồm ở miền Bắc, cộng với bề mặt sơn dễ bám bẩn và không có khả năng kháng nấm.

Cách khắc phục: Vệ sinh sạch nấm mốc bằng dung dịch chuyên dụng, để khô hẳn rồi mới sơn lại. Với khu vực hay ẩm, nên dùng sơn có bề mặt chùi rửa được, và cải thiện thông gió nếu có thể. Riêng tường ngoài nhiều cây xanh như mẫu nhà vườn dưới đây, nên dọn tán cây sát tường để mặt tường có nắng và khô nhanh sau mưa.

5. Nứt chân chim

Dấu hiệu: Những vết nứt nhỏ, mảnh, chạy ngoằn ngoèo như mạng nhện trên bề mặt sơn.

Nguyên nhân: Thường đến từ lớp vữa trát co ngót khi khô, hoặc lớp bả quá dày. Đôi khi do sơn quá đặc, quét một lớp quá dày.

Cách khắc phục: Với vết nứt nhỏ trên bề mặt, có thể chà nhám, bả lại mỏng và sơn lại. Với vết nứt sâu vào lớp vữa, cần mở rộng vết nứt, trám bằng vật liệu phù hợp rồi mới bả và sơn. Bột bả nên được thi công nhiều lớp mỏng thay vì một lớp dày.

6. Phấn hóa, bạc màu

Dấu hiệu: Màu sơn ngoài trời nhạt dần, chạm tay vào thấy dính lớp bột trắng như phấn.

Nguyên nhân: Tia UV và mưa làm lớp sơn xuống cấp theo thời gian. Hiện tượng đến nhanh hơn nếu dùng sơn nội thất cho bên ngoài, hoặc dùng sơn ngoại thất chất lượng thấp.

Cách khắc phục: Rửa sạch lớp phấn, để khô, sơn một lớp lót ngoại thất rồi sơn phủ bằng dòng sơn chuyên dùng cho ngoại thất. Tuyệt đối không dùng sơn nội thất cho tường ngoài trời để tiết kiệm.

7. Thấm, ố vàng

Dấu hiệu: Mảng ố vàng, nâu loang trên tường hoặc trần, thường sau những trận mưa kéo dài. Đi kèm là bong sơn và mốc.

Nguyên nhân: Nước thấm qua tường ngoài, sàn mái, ban công, khe tiếp giáp giữa tường và khung cửa.

Cách khắc phục: Xử lý chống thấm tại vị trí nước vào, không chỉ ở chỗ thấy vết ố. Với các khu vực như sân thượng, tường đứng ngoài trời, chân tường, có thể dùng sơn chống thấm chuyên dụng trước khi sơn hoàn thiện.

Sơn lại nhà bao lâu một lần?

Không có con số áp dụng cho mọi ngôi nhà. Tuổi thọ của lớp sơn phụ thuộc vào:

• Vị trí tường: Tường trong nhà thường bền hơn nhiều so với mặt tiền chịu nắng mưa trực tiếp.
• Hướng nhà: Mặt tường hướng tây, hướng nam bị nắng nhiều hơn, dễ bạc màu hơn.
• Chất lượng thi công ban đầu: Có sơn lót không, xử lý bề mặt kỹ không.
• Loại sơn: Sơn ngoại thất chuyên dụng giữ màu lâu hơn rõ rệt.
• Môi trường: Nhà gần đường lớn, gần sông, khu nhiều bụi hoặc ẩm cao cần chăm sóc thường xuyên hơn.

Thay vì đếm năm, hãy nhìn dấu hiệu. Khi tường bắt đầu phấn hóa, bạc màu rõ, bong mảng hoặc mốc lan rộng, đó là lúc nên lên kế hoạch sơn lại. Xử lý sớm luôn rẻ hơn để lớp sơn hỏng ăn sâu vào lớp bả.

Điểm chung của 7 lỗi: phần lớn nằm dưới lớp màu

Nhìn lại cả 7 lỗi, có thể thấy một điểm chung: hiếm khi lỗi nằm ở màu sơn. Lỗi thường nằm ở những bước bên dưới, gồm tường còn ẩm, xử lý bề mặt sơ sài, bỏ qua sơn lót, chọn sai loại sơn cho vị trí. Đó cũng là những bước dễ bị cắt bớt nhất khi muốn giảm chi phí.

Một hệ sơn đầy đủ thường gồm: xử lý bề mặt, bả (nếu cần), sơn lót, rồi mới đến sơn phủ màu. Với khu vực ngoài trời hay thấm, thêm lớp chống thấm. Mỗi lớp có vai trò riêng, và bỏ một lớp nào cũng có thể khiến cả hệ hỏng sớm.

Tại Trung Anh, dòng sản phẩm JPTEX được sản xuất theo đúng cấu trúc đó: sơn lót chống kiềm nội và ngoại thất, sơn phủ nội thất, sơn phủ ngoại thất và sơn chống thấm. Các sản phẩm này nằm trong danh mục được ICB chứng nhận hợp quy QCVN 16:2023/BXD ngày 04/11/2024.

Câu hỏi thường gặp

Có thể sơn đè lên lớp sơn cũ không?

Có, nếu lớp sơn cũ còn bám chắc, không phấn hóa, không bong. Cần vệ sinh sạch và chà nhám nhẹ trước khi sơn. Nếu lớp cũ đã bong hoặc phấn hóa, phải cạo bỏ và xử lý lại từ đầu.

Tường mới xây bao lâu thì sơn được?

Tường cần khô đủ để hạn chế kiềm và hơi ẩm đẩy ra bề mặt. Thời gian phụ thuộc thời tiết, độ dày vữa và độ thông thoáng. Cách tốt nhất là kiểm tra độ ẩm thực tế trước khi sơn thay vì chỉ đếm ngày.

Sơn lót có thật sự cần thiết không?

Cần. Sơn lót giúp chống kiềm, tăng độ bám cho lớp phủ và giúp màu lên đều. Bỏ sơn lót là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây loang màu và bong tróc.

Mùa nồm có nên sơn nhà không?

Nên tránh. Độ ẩm cao làm sơn khô chậm, dễ đọng hơi nước giữa các lớp và làm giảm độ bám. Ở Ninh Bình và các tỉnh miền Bắc, nên chọn thời điểm khô ráo để thi công.

Sơn nội thất dùng cho ngoại thất được không?

Không nên. Sơn nội thất không được thiết kế để chịu tia UV và mưa trực tiếp, sẽ nhanh bạc màu, phấn hóa và bong tróc khi dùng ngoài trời.